Ja, het maakt voor de Wtta uit of een externe medewerker op kantoor of in uw systemen werkt, maar niet op de manier die veel organisaties verwachten. De werklocatie is op zichzelf geen doorslaggevend criterium. Wat telt, is of de externe medewerker werkt onder uw leiding en toezicht. Dat kan zowel op locatie als op afstand het geval zijn. De vragen hieronder helpen u bepalen wanneer de Wtta van toepassing is en wat dat betekent voor uw organisatie.
Wat telt als ’ter beschikking stellen’ onder de Wtta?
Onder de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten is sprake van ’ter beschikking stellen’ wanneer een bedrijf een werknemer levert die vervolgens werkt onder leiding en toezicht van de inlenende organisatie. De uitlener stelt de arbeidskracht beschikbaar, maar de inlener bepaalt hoe, waar en wanneer die persoon werkt. Dit is de kern van de definitie.
De Wtta is van toepassing op uitzendbureaus, detacheerders, payrollbedrijven en andere bedrijven die personeel uitlenen tegen vergoeding. Zodra een externe medewerker feitelijk werkt onder uw gezag, valt de constructie onder het bereik van de wet, ongeacht hoe het contract is omschreven.
Uitbesteding valt buiten de Wtta als de opdrachtnemer zelf verantwoordelijk is voor het resultaat en de ingezette personen niet onder uw leiding en toezicht staan. In dat geval is er geen sprake van terbeschikkingstelling, maar van dienstverlening of aanneming van werk. Het onderscheid is in de praktijk niet altijd scherp, maar het criterium van gezag is bepalend.
Er zijn ook situaties waarin u volledig bent uitgezonderd van de toelatingsplicht:
- Intra-concern uitlenen: personeel wordt uitgeleend binnen hetzelfde concern
- Collegiaal uitlenen zonder winstoogmerk: alleen loonkosten worden doorberekend
- Specifieke organisaties zoals BBL-stichtingen, sociaalwerkbedrijven en particuliere beveiligingsorganisaties met een vergunning
Maakt de werklocatie verschil voor de Wtta-toepassing?
De werklocatie, kantoor, thuis of elders, is voor de Wtta niet het bepalende criterium. Of een externe medewerker fysiek bij u op kantoor zit of vanuit huis inlogt op uw systemen, verandert niets aan de juridische kwalificatie. Wat telt, is of u feitelijk leiding en toezicht uitoefent over die medewerker.
Een externe medewerker die volledig op afstand werkt maar dagelijks instructies ontvangt van uw leidinggevenden, ingewerkt wordt via uw interne processen en beoordeeld wordt door uw organisatie, valt gewoon onder de Wtta. Systeemtoegang of het werken in uw digitale omgeving maakt die situatie niet anders.
Omgekeerd geldt: een externe specialist die op uw kantoor aanwezig is maar volledig zelfstandig werkt, zijn eigen methoden bepaalt en alleen op resultaat wordt afgerekend, valt buiten de Wtta. De locatie is dus een rode haring. De vraag is altijd: wie geeft de opdrachten en wie houdt toezicht op de uitvoering?
Hoe bepaal je of er sprake is van gezag bij externe medewerkers?
Of er sprake is van gezag bij een externe medewerker bepaalt u door te kijken naar wie feitelijk de werkinstructies geeft, de werktijden vaststelt, de werkplek inricht en toezicht houdt op de dagelijkse uitvoering. Als uw eigen leidinggevenden dit doen, is er sprake van gezag en daarmee van terbeschikkingstelling in de zin van de Wtta.
In de praktijk kunt u de volgende vragen stellen om dit te toetsen:
- Wie bepaalt hoe de externe medewerker zijn werk uitvoert: uw organisatie of de uitlener?
- Wie stelt de werktijden en planning vast?
- Wie beoordeelt de kwaliteit van het dagelijkse werk?
- Wie kan de medewerker corrigeren of aansturen als iets niet goed gaat?
- Is de medewerker opgenomen in uw interne communicatiekanalen en processen?
Hoe meer van deze vragen u met “wij” beantwoordt, hoe duidelijker het is dat u als inlener optreedt en de Wtta van toepassing is. De contractvorm of de functietitel van de externe medewerker zijn hierbij niet doorslaggevend. De feitelijke situatie is wat telt. Dit is ook het uitgangspunt dat de risico-inventarisatie hanteert bij het beoordelen van arbeidsconstructies.
Wat zijn de verplichtingen van de inlener onder de Wtta?
Als inlener heeft u onder de Wtta een controleplicht. Vanaf 1 januari 2028 mag u uitsluitend arbeidskrachten inlenen via uitleners die zijn toegelaten door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU), een geldige ontheffing hebben of onder de overgangsregeling vallen. U bent zelf verantwoordelijk voor het controleren van de status van uw uitleners.
Concreet betekent dit het volgende voor uw organisatie:
- Controleer bij de start van elke samenwerking of de uitlener is opgenomen in het openbare register van de NAU
- Herhaal deze controle regelmatig tijdens de looptijd van de samenwerking
- Leg uiterlijk op de eerste werkdag van de ingehuurde medewerker vast dat u de controle heeft uitgevoerd
- Bewaar het bewijs van deze controle aantoonbaar in uw administratie
Het openbare register van de NAU is voor iedereen toegankelijk. Vanaf 1 juli 2027 kunt u via dit register controleren of een uitlener is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt. De NAU start op die datum met de beoordeling van ingediende toelatingsaanvragen. Voor uitleners geldt dat zij zich tussen 1 november en 31 december 2026 kunnen aanmelden voor de overgangsregeling, waarvoor eHerkenning niveau 3 vereist is.
Wilt u meer weten over hoe u uw interne processen en certificeringen kunt afstemmen op de nieuwe verplichtingen? Dan is het verstandig om hier tijdig mee aan de slag te gaan.
Wat zijn de risico’s als de Wtta niet correct wordt toegepast?
Als de Wtta niet correct wordt toegepast, riskeert u als inlener een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Vanaf 1 januari 2028 handhaaft de Nederlandse Arbeidsinspectie actief op de naleving van de toelatingsplicht. Zowel uitleners zonder toelating als inleners die met hen samenwerken, kunnen worden beboet. De boete geldt dus niet alleen voor de uitlener, maar ook voor uw organisatie.
Naast financiële risico’s zijn er ook operationele gevolgen. Als een uitlener niet meer aan de toelatingseisen voldoet, mag die partij geen personeel meer ter beschikking stellen. Lopende opdrachten moeten dan worden beëindigd of aangepast, wat direct impact heeft op uw bezetting en continuïteit.
Een ander risico is het niet herkennen van een terbeschikkingstelling. Organisaties die denken dat een constructie buiten de Wtta valt, omdat iemand op afstand werkt of alleen systeemtoegang heeft, kunnen alsnog in overtreding zijn als er feitelijk sprake is van gezag. Dit maakt het des te belangrijker om arbeidsconstructies vooraf goed te beoordelen en niet alleen af te gaan op de contractvorm.
Risico’s die u concreet loopt bij onjuiste toepassing:
- Boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie voor samenwerking met niet-toegelaten uitleners
- Gedwongen beëindiging van lopende inleenconstructies
- Reputatieschade bij klanten, partners en toezichthouders
- Juridische aansprakelijkheid bij misstanden rondom ingehuurde arbeidskrachten
Hoe Pienter helpt met Wtta-compliance
De Wtta brengt concrete verplichtingen met zich mee die vragen om een heldere analyse van uw inleenconstructies, uw administratie en uw samenwerkingen met externe partijen. Pienter helpt technische MKB-bedrijven en andere organisaties om grip te krijgen op deze verplichtingen, zonder papieren tijgers of onnodige complexiteit.
Wat wij voor u kunnen doen:
- In kaart brengen welke externe medewerkers onder de Wtta vallen op basis van de feitelijke gezagsverhouding
- Beoordelen of uw huidige inleenconstructies voldoen aan de nieuwe eisen
- Ondersteuning bij het inrichten van een controleerbare administratie voor uw controleplicht als inlener
- Advies over uitzonderingen en randgevallen, zoals uitbesteding en collegiaal uitlenen
- Begeleiding door een team van drie HVK-adviseurs met specialistische kennis van wet- en regelgeving rondom arbeid, veiligheid en compliance
Pienter vertaalt wetgeving zoals de Wtta naar de dagelijkse praktijk van uw organisatie, zodat u weet wat u moet doen en wanneer. Wilt u weten of uw organisatie goed is voorbereid op de Wtta? Neem contact op en wij kijken samen met u naar uw situatie.
