Valt de inzet van een interim QHSE manager onder de Wtta?

In de meeste gevallen valt de inzet van een interim QHSE-manager niet onder de Wtta. De wet is gericht op het uitlenen van arbeidskrachten die werken onder leiding en toezicht van de inlenende organisatie. Een interim QHSE-manager werkt doorgaans op basis van een resultaatgerichte opdracht en valt daarmee buiten de definitie van terbeschikkingstelling van arbeidskrachten. Toch is de situatie genuanceerder dan een simpel ja of nee, want de feitelijke invulling van de opdracht is bepalend. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de Wtta en de positie van een interim QHSE-manager daarbinnen.

Wat regelt de Wtta precies?

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) is een Nederlandse wet die misstanden op de uitleenmarkt aanpakt door een verplicht toelatingsstelsel in te voeren voor bedrijven die personeel uitlenen. Uitleners mogen vanaf 1 januari 2028 alleen nog actief zijn als zij beschikken over een officiële toelating van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Inleners mogen uitsluitend samenwerken met toegelaten uitleners.

De wet treedt formeel in werking op 1 januari 2027. De Nederlandse Arbeidsinspectie begint met actieve handhaving vanaf 1 januari 2028. De kern van de wet draait om één centrale vraag: werkt iemand onder leiding en toezicht van de inlenende organisatie? Als dat het geval is, kwalificeert de constructie als terbeschikkingstelling van arbeidskrachten en geldt de toelatingsplicht.

De Wtta is van toepassing op twee groepen. Uitleners zijn ondernemingen die werknemers ter beschikking stellen aan andere organisaties, zoals uitzendbureaus, detacheerders en payrollbedrijven. Inleners zijn ondernemingen die personeel van derden inhuren om werkzaamheden binnen hun eigen organisatie uit te voeren. Beide partijen krijgen verplichtingen: uitleners een toelatingsplicht, inleners een controleplicht via het openbare register van de NAU.

Om toelating te verkrijgen, moet een uitlener aan drie voorwaarden voldoen: het juiste loon betalen aan arbeidskrachten, correcte belastingaangifte doen en een waarborgsom van 100.000 euro storten. Er komt een openbaar register waarin toegelaten uitleners worden bijgehouden, zodat inleners eenvoudig kunnen controleren met wie zij zaken mogen doen.

Wanneer valt een opdracht wel onder de Wtta?

Een opdracht valt onder de Wtta wanneer een persoon ter beschikking wordt gesteld aan een andere organisatie en daar werkt onder leiding en toezicht van die organisatie. Het gaat dus niet om de contractvorm of de functietitel, maar om de feitelijke gezagsverhouding tijdens de uitvoering van het werk. Als de inlenende organisatie bepaalt hoe, wanneer en waar iemand werkt, is er sprake van terbeschikkingstelling in de zin van de wet.

Concrete situaties waarbij de Wtta van toepassing is, zijn onder andere:

• Een uitzendbureau dat een medewerker plaatst die volledig wordt aangestuurd door de opdrachtgever
• Een detacheerder die een werknemer levert die dagelijks rapporteert aan de leidinggevende van de inlener
• Een payrollconstructie waarbij de inlener de volledige werkinhoudelijke sturing heeft
• Incidenteel uitlenen van personeel waarbij de inlener de werktijden, taken en werkplek bepaalt

De wet kent ook een aantal expliciete uitzonderingen. Je hebt geen toelating nodig als je personeel uitleent binnen je eigen concern (intra-concernuitlenen), als je collega’s uitleent als vorm van hulpbetoon waarbij je alleen loonkosten doorberekent zonder winstoogmerk, of als je organisatie kwalificeert als een BBL-stichting, sociaal werkbedrijf of particuliere beveiligingsorganisatie met een vergunning. Ook uitbesteding van werkzaamheden valt buiten de Wtta, mits de opdrachtnemer verantwoordelijk is voor het resultaat en de ingezette personen niet onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werken.

Valt een interim QHSE-manager dan buiten de Wtta?

Een interim QHSE-manager valt in de meeste gevallen buiten de Wtta, omdat de opdracht doorgaans wordt uitgevoerd op basis van een resultaatgerichte overeenkomst van opdracht. De interim QHSE-manager brengt eigen expertise mee, werkt zelfstandig en is verantwoordelijk voor het resultaat, niet voor het opvolgen van instructies over hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd. Dat is een fundamenteel verschil met een uitzend- of detacheringsconstructie.

De bepalende factor is de feitelijke invulling van de opdracht. Werkt de interim manager op basis van eigen professioneel oordeel en levert hij of zij een concreet resultaat op, zoals een gecertificeerd managementsysteem, een uitgevoerde RI&E of een geïmplementeerd veiligheidsbeleid? Dan is er geen sprake van terbeschikkingstelling in de zin van de Wtta. De opdrachtgever stuurt op het resultaat, niet op de werkwijze.

Toch is het oppassen geblazen. Als een interim QHSE-manager in de praktijk volledig wordt ingeroosterd door de opdrachtgever, dagelijks aanwezig moet zijn op vaste tijden, werkinhoudelijke instructies ontvangt van een leidinggevende binnen de organisatie en feitelijk functioneert als een eigen medewerker, kan de situatie juridisch anders worden beoordeeld. In dat geval kan de constructie worden aangemerkt als verkapte terbeschikkingstelling, ook al staat er iets anders in het contract.

De vuistregel is helder: zelfstandige resultaatverantwoordelijkheid plaatst een opdracht buiten de Wtta. Werkinhoudelijke aansturing door de opdrachtgever trekt de opdracht er juist binnen.

Welke risico’s loopt een opdrachtgever bij verkeerde kwalificatie?

Als een opdrachtgever een inhuuropdracht ten onrechte kwalificeert als uitbesteding terwijl er in werkelijkheid sprake is van terbeschikkingstelling van arbeidskrachten, riskeert die opdrachtgever vanaf 1 januari 2028 een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Inleners hebben namelijk een controleplicht: zij mogen alleen samenwerken met uitleners die zijn toegelaten door de NAU. Werken met een niet-toegelaten uitlener is strafbaar, ook voor de inlenende partij.

De risico’s voor een opdrachtgever bij verkeerde kwalificatie zijn concreet:

• Boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie voor het inlenen van arbeidskrachten van een niet-toegelaten uitlener
• Gedwongen beëindiging van lopende opdrachten als de leverancier niet beschikt over de vereiste toelating
• Reputatieschade door het in verband worden gebracht met niet-compliant inleengedrag
• Juridische discussies over de aard van de arbeidsrelatie, met mogelijk gevolgen voor arbeidsrechtelijke aanspraken van de ingehuurde professional

Het is dan ook verstandig om bij elke inhuuropdracht vooraf te toetsen of de feitelijke werkwijze overeenkomt met de contractuele afspraken. Een contract dat spreekt van uitbesteding terwijl de praktijk anders is, biedt geen bescherming.

Hoe zorg je voor een compliant inhuuropdracht?

Een compliant inhuuropdracht begint met een heldere afbakening van de opdracht op basis van resultaat. Leg in de overeenkomst vast wat de interim QHSE-manager oplevert, niet hoe of wanneer hij of zij dat doet. Zorg ervoor dat de feitelijke uitvoering aansluit bij wat er op papier staat, want de Nederlandse Arbeidsinspectie kijkt naar de praktijk, niet alleen naar het contract.

Praktische stappen voor een compliant inhuuropdracht:

1. Omschrijf de opdracht resultaatgericht: definieer concrete deliverables zoals een geïmplementeerd managementsysteem, een afgeronde risico-inventarisatie en evaluatie of een behaalde certificering.
2. Leg de zelfstandigheid vast: de interim manager bepaalt zelf de werkwijze en planning, binnen de afgesproken kaders van de opdracht.
3. Vermijd gezagsuitoefening: geef geen werkinhoudelijke instructies over hoe het werk wordt uitgevoerd. Stuur op resultaat, niet op aanwezigheid of werkwijze.
4. Controleer de positie van de leverancier: als er toch sprake is van terbeschikkingstelling, controleer dan via het openbare register van de NAU of de uitlener is toegelaten. Dat wordt verplicht vanaf 1 januari 2028.
5. Leg afspraken schriftelijk vast: zorg dat de overeenkomst de feitelijke situatie correct weergeeft en laat deze bij twijfel toetsen.

Door de opdracht van begin af aan goed te structureren, voorkom je discussies achteraf over de aard van de arbeidsrelatie en voldoe je aan de verplichtingen die de Wtta aan inleners oplegt.

Hoe Pienter helpt bij compliant interim QHSE-management

Wij begrijpen dat wet- en regelgeving zoals de Wtta snel complex kan worden, zeker als je als ondernemer of QHSE-manager gewoon goede resultaten wilt boeken zonder in juridische valkuilen te stappen. Pienter helpt technische MKB-bedrijven om de inzet van QHSE-expertise op de juiste manier in te richten, zowel inhoudelijk als contractueel.

Wat wij bieden:

• Ervaren QHSE-adviseurs: ons team bestaat uit drie HVK-adviseurs (Hogere Veiligheidskundigen) die breed inzetbaar zijn op het gebied van kwaliteit, arbo, veiligheid en milieu
• Resultaatgerichte opdrachten: wij werken altijd op basis van een duidelijke opdrachtomschrijving met concrete deliverables, zodat de samenwerking buiten de Wtta valt
• Brede dienstverlening: van interim QHSE management en KAM-coördinatie tot begeleiding bij certificeringen en normen en het inrichten van digitale managementsystemen in Microsoft 365
• Praktische aanpak: wij vertalen wetgeving en normen naar de dagelijkse praktijk, zonder papieren tijgers of onnodige bureaucratie
• Altijd beschikbaar: wij zijn er als het nodig is en zetten de juiste kennis in voor de juiste klus

Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen met compliant en effectief QHSE-management? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.