Een V&G-coördinator is verplicht bij bouwprojecten waarbij meerdere aannemers of zelfstandigen tegelijkertijd of achtereenvolgens op dezelfde bouwplaats werken. Dit vloeit voort uit het Arbeidsomstandighedenbesluit, dat de opdrachtgever verplicht om veiligheid en gezondheid op de bouwplaats te coördineren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over deze verplichting, van welke projecten eronder vallen tot wat de gevolgen zijn als je er geen aanstelt.
Welke bouwprojecten vallen onder de V&G-coördinatorverplichting?
De verplichting om een veiligheids- en gezondheidscoördinator aan te stellen geldt voor elk bouwproject waarbij twee of meer partijen gelijktijdig of na elkaar werkzaamheden uitvoeren op dezelfde bouwplaats. Denk aan nieuwbouw, renovatie, sloop en grondwerk waarbij meerdere aannemers of zzp’ers betrokken zijn. De omvang van het project speelt daarbij ook een rol.
Concreet geldt de verplichting in de volgende situaties:
- Er werken twee of meer aannemers of zelfstandigen op hetzelfde bouwterrein
- De bouwfase duurt langer dan 30 werkdagen met meer dan 20 gelijktijdig aanwezige werknemers, of het totale arbeidsvolume overschrijdt 500 mandagen
- Er worden werkzaamheden uitgevoerd met bijzondere gevaren, zoals werken op hoogte, met gevaarlijke stoffen of in besloten ruimten
Valt een project buiten deze criteria, dan is een formele V&G-coördinator niet wettelijk verplicht. Toch blijft de opdrachtgever altijd verantwoordelijk voor een veilige werkplek. Het is verstandig om bij twijfel een veelgestelde vraag te raadplegen of advies in te winnen.
Wie is verantwoordelijk voor het aanstellen van een V&G-coördinator?
De opdrachtgever is wettelijk verantwoordelijk voor het aanstellen van een V&G-coördinator. Dit geldt zowel in de ontwerpfase als in de uitvoeringsfase van een bouwproject. De opdrachtgever kan deze taak niet overdragen aan een aannemer of onderaannemer; de eindverantwoordelijkheid blijft altijd bij de opdrachtgever liggen.
In de praktijk zijn er twee momenten waarop de opdrachtgever moet handelen:
- Bij de start van het ontwerp: de opdrachtgever stelt een V&G-coördinator ontwerp aan zodra het project in de planningsfase zit en er meerdere partijen betrokken zijn.
- Bij de start van de uitvoering: de opdrachtgever zorgt voor een V&G-coördinator uitvoering voordat de bouwwerkzaamheden daadwerkelijk beginnen.
Wanneer een opdrachtgever zelf niet beschikt over de benodigde kennis of capaciteit, kan hij of zij een externe adviseur inschakelen. Dit is een veelgekozen oplossing bij technische MKB-bedrijven die incidenteel bouwen of verbouwen. Bekijk de interim QHSE/KAM-oplossingen voor een beeld van hoe externe coördinatie in de praktijk werkt.
Wat is het verschil tussen een V&G-coördinator ontwerp en uitvoering?
Een V&G-coördinator ontwerp (V&G-O) is actief in de voorbereidingsfase en zorgt ervoor dat veiligheids- en gezondheidsrisico’s al bij het ontwerp worden meegenomen. Een V&G-coördinator uitvoering (V&G-U) neemt het stokje over tijdens de bouwfase en bewaakt de naleving van het V&G-plan op de bouwplaats zelf.
V&G-coördinator ontwerp
De V&G-O werkt samen met architecten, constructeurs en andere ontwerpers. Hij of zij signaleert risico’s die voortkomen uit ontwerpkeuzes en zorgt dat deze worden vastgelegd in het V&G-plan. Denk aan het voorkomen van gevaarlijke situaties bij toekomstig onderhoud of het inplannen van veilige aan- en afvoerroutes.
V&G-coördinator uitvoering
De V&G-U is aanwezig op de bouwplaats en coördineert de samenwerking tussen de verschillende aannemers. Hij of zij past het V&G-plan aan als de situatie op de bouwplaats verandert, houdt toezicht op de naleving van veiligheidsmaatregelen en grijpt in bij onveilige situaties. Deze rol vereist regelmatige aanwezigheid en directe communicatie met uitvoerende partijen.
Welke kwalificaties moet een V&G-coördinator hebben?
Een V&G-coördinator moet beschikken over aantoonbare kennis van bouwveiligheid en de relevante wet- en regelgeving. In Nederland is het gebruikelijk dat een V&G-coördinator een erkend certificaat bezit, zoals het VCA-certificaat of een opleiding op HBO-niveau gericht op veiligheid en gezondheid in de bouw. De exacte eisen hangen af van de complexiteit en omvang van het project.
Minimale vereisten zijn doorgaans:
- Kennis van het Arbeidsomstandighedenbesluit en de Arbeidsomstandighedenwet
- Inzicht in bouwprocessen en de risico’s die daarmee samenhangen
- Vaardigheid in het opstellen en bijhouden van een V&G-plan
- Communicatieve vaardigheden om meerdere partijen op één lijn te houden
Voor complexe of grootschalige projecten gelden hogere eisen. Sommige opdrachtgevers kiezen bewust voor een gecertificeerde QHSE-adviseur met ervaring in de bouwsector. Bekijk het overzicht van onze oplossingen om te zien welke expertise beschikbaar is.
Wat zijn de gevolgen als je geen V&G-coördinator aanstelt?
Als je verplicht bent een V&G-coördinator aan te stellen maar dit nalaat, riskeer je een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Daarnaast kan de opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld bij een arbeidsongeval op de bouwplaats. In ernstige gevallen kan dit leiden tot strafrechtelijke vervolging.
De gevolgen zijn dus op meerdere vlakken voelbaar:
- Financieel: boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie kunnen oplopen, afhankelijk van de ernst van de overtreding en de grootte van het project
- Juridisch: bij een ongeval kan de opdrachtgever persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor schade en letsel
- Reputatie: een arbeidsongeval heeft vrijwel altijd gevolgen voor het imago van een bedrijf, zeker in sectoren waar veiligheid centraal staat
- Stillegging: de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft de bevoegdheid om een bouwplaats stil te leggen totdat de situatie veilig is
Preventie is hier duidelijk verstandiger dan curatief handelen. Een goed georganiseerde risico-inventarisatie en evaluatie helpt om risico’s vroegtijdig in kaart te brengen en de juiste maatregelen te treffen.
Wanneer is een V&G-plan verplicht naast een coördinator?
Een V&G-plan is verplicht zodra de V&G-coördinatorverplichting van toepassing is. Met andere woorden: als je een V&G-coördinator moet aanstellen, moet je ook een V&G-plan opstellen. Het plan is geen losstaand document, maar een levend instrument dat gedurende het hele project wordt bijgehouden en aangepast.
Een volledig V&G-plan bevat minimaal:
- Een beschrijving van het project en de betrokken partijen
- Een inventarisatie van de specifieke risico’s op de bouwplaats
- De maatregelen die worden genomen om die risico’s te beheersen
- Afspraken over coördinatie, communicatie en noodprocedures
- Een postinterventiedossier voor toekomstig onderhoud en beheer
Het V&G-plan wordt opgesteld door de V&G-coördinator ontwerp en overgedragen aan de V&G-coördinator uitvoering. Tijdens de bouw wordt het plan bijgewerkt als de omstandigheden veranderen. Een goed V&G-plan is geen papieren formaliteit, maar een praktisch hulpmiddel dat dagelijks wordt gebruikt op de bouwplaats.
Hoe Pienter helpt met V&G-coördinatie
Wij begrijpen dat de verplichtingen rondom bouwveiligheid soms overweldigend kunnen voelen, zeker voor technische MKB-bedrijven die niet dagelijks met bouwprojecten te maken hebben. Pienter biedt praktische ondersteuning zodat jij voldoet aan de wettelijke eisen zonder dat het een papieren tijger wordt.
Wat wij voor je doen:
- Inzet van drie gecertificeerde HVK-adviseurs met diepgaande kennis van bouwveiligheid en V&G-wetgeving
- Opstellen en beheren van een volledig V&G-plan, afgestemd op jouw specifieke project
- Verzorgen van de V&G-coördinatie in zowel de ontwerp- als uitvoeringsfase
- Vertaling van complexe wet- en regelgeving naar begrijpelijke, werkbare afspraken op de bouwplaats
- Digitale ondersteuning via Microsoft 365 voor eenvoudig beheer van documenten, formulieren en checklists
Wil je weten hoe we jouw project kunnen ondersteunen? Neem contact op en we denken graag met je mee.
