Een RI&E (Risico-inventarisatie & -evaluatie) moet je uitvoeren zodra je als werkgever werknemers in dienst hebt. De Arbowet verplicht elke werkgever om arbeidsrisico’s systematisch in kaart te brengen voordat werkzaamheden starten. Ook bij veranderingen in werkprocessen, nieuwe werkplekken of na incidenten is een nieuwe of aangepaste RI&E vereist.
Wat is een RI&E en waarom is deze wettelijk verplicht?
Een RI&E is een systematische analyse van alle arbeidsrisico’s binnen jouw bedrijf. Artikel 5 van de Arbowet verplicht werkgevers om gevaren voor veiligheid en gezondheid te inventariseren en te evalueren. Dit betekent dat je alle werkplekken, werkprocessen en gebruikte stoffen moet onderzoeken op mogelijke risico’s.
De wettelijke verplichting bestaat omdat werkgevers verantwoordelijk zijn voor een veilige werkomgeving. Door risico’s vooraf in kaart te brengen, kun je preventieve maatregelen nemen voordat er ongevallen of gezondheidsschade ontstaan. De risico-inventarisatie en -evaluatie vormt de basis voor je hele arbobeleid.
Een goede RI&E bevat niet alleen de geïdentificeerde risico’s, maar ook concrete maatregelen om deze te beheersen. Je moet aangeven wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en wanneer maatregelen gerealiseerd worden. Dit plan van aanpak is juridisch bindend en toetsbaar door de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Wanneer ben je als werkgever verplicht een RI&E uit te voeren?
Je bent verplicht een RI&E uit te voeren zodra je één of meer werknemers in dienst hebt, nog voordat zij starten met werken. Dit geldt ook voor tijdelijke krachten, stagiairs en oproepkrachten. De RI&E moet klaar zijn voordat mensen daadwerkelijk aan het werk gaan.
Daarnaast moet je een nieuwe of aangepaste RI&E maken bij:
- het starten van een nieuw bedrijf of een nieuwe vestiging
- wijzigingen in werkprocessen of productiemethoden
- introductie van nieuwe machines, stoffen of werkplekken
- een arbeidsongeval, beroepsziekte of gevaarlijke situatie
- reorganisatie of verandering van de werkorganisatie
- nieuwe inzichten over gezondheidsrisico’s
Ook bij uitbreiding van je bedrijf naar nieuwe locaties of het aannemen van personeel voor andere werkzaamheden is een aanvulling op de RI&E noodzakelijk. Het principe is eenvoudig: elke verandering die invloed heeft op arbeidsrisico’s vereist een bijgewerkte risicoanalyse.
Hoe vaak moet je een RI&E actualiseren en bijwerken?
De Arbowet schrijft geen vaste termijn voor, maar je moet je RI&E actueel houden. In de praktijk betekent dit minimaal elke vier jaar een volledige herziening, tenzij er eerder wijzigingen optreden die aanpassing vereisen.
Een volledige herziening is nodig wanneer:
- werkprocessen fundamenteel veranderen
- nieuwe wetgeving van toepassing wordt
- technologische ontwikkelingen nieuwe risico’s introduceren
- evaluatie uitwijst dat huidige maatregelen onvoldoende effectief zijn
Gedeeltelijke aanpassingen volstaan bij kleinere wijzigingen, zoals nieuwe werkplekken in bestaande ruimtes of de aanschaf van vergelijkbare machines. Houd systematisch bij welke wijzigingen je doorvoert door een logboek bij te houden van alle aanpassingen, met datum en reden.
Zorg ervoor dat alle betrokkenen op de hoogte zijn van wijzigingen in de RI&E. Nieuwe risico’s of aangepaste maatregelen moeten direct worden gecommuniceerd aan werknemers en leidinggevenden.
Wat gebeurt er als je niet op tijd een RI&E uitvoert?
Het niet tijdig uitvoeren van een RI&E kan leiden tot boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie tot € 870.000 voor rechtspersonen. Voor natuurlijke personen gelden lagere boetes, maar nog altijd aanzienlijke bedragen die je bedrijfsvoering kunnen verstoren.
Ernstiger zijn de aansprakelijkheidsrisico’s. Bij een arbeidsongeval zonder geldige RI&E kun je als werkgever volledig aansprakelijk worden gesteld voor schade en smartengeld. Verzekeraars kunnen een uitkering weigeren als blijkt dat je je wettelijke verplichtingen niet bent nagekomen.
De gevolgen voor je bedrijfsvoering kunnen verstrekkend zijn:
- stillegging van werkzaamheden door de Nederlandse Arbeidsinspectie
- reputatieschade en verlies van klanten of opdrachten
- hogere verzekeringspremies of weigering van dekking
- problemen bij aanbestedingen en certificering
- strafrechtelijke vervolging bij ernstige ongevallen
Ook kun je bepaalde certificeringen verliezen als blijkt dat je niet compliant bent met de arbowetgeving. Dit kan directe impact hebben op je mogelijkheden om opdrachten te krijgen in sectoren waar VCA- of ISO-certificering vereist is.
Hoe Pienter helpt bij de uitvoering van de RI&E
Pienter heeft een praktisch instrument ontwikkeld in Microsoft 365 waarmee een RI&E niet alleen makkelijk uitvoerbaar wordt, maar ook eenvoudig te beheren is. We begeleiden je door verschillende fasen, van intake tot toetsing door onze drie gecertificeerde hogere veiligheidskundigen.
Onze aanpak biedt je:
- digitale tools voor realtime documentatie en workflowbeheer
- systematische risicoanalyse door ervaren HVK-adviseurs
- praktische maatregelen die direct toepasbaar zijn in jouw bedrijf
- eenvoudig beheer, binnen drie klikken bereikbaar
- continue ondersteuning bij actualisatie en aanpassingen
Wil je weten hoe wij jouw RI&E kunnen verbeteren en beheersbaar maken? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over jouw specifieke situatie.
